Werkende TL  dek verlichting model Maersk Master schaal 1:50.

Voor het maken van werkende TL-verlichting moest ik 2 problemen oplossen.
Ten eerste het maken van de TL-bakken.
En ten tweede het samenstellen van de LED’s.

Eerst mijn uitleg over het maken van de TL-bakken:
Ik heb eerst een origineel van plexiglas gemaakt. Deze bestond uit een onderbak (transparant) en een bovenbak met de klemmen. Voordat ik het juiste model had zijn er meerdere modellen gemaakt.
De laatste modellen zijn voorzien van een uitsparing waar later de 3 SMD LED’s worden gemonteerd.
Vervolgens heb ik van 6 bovenbakken siliconenrubber mal gemaakt. Het voordeel van siliconerubber is dat er voor het maken van de mal, als voor het gieten van het product geen losser hoeft te worden gebruikt.

Deze mal is eenvoudig te maken.
Ik maak van ABS (polystyreen) een bakje waar ik op de bodem dubbelzijdig plakband plak. Op het dubbelzijdige plakband plak ik de 6 TL-bakken (bovenbakken)
Ik zorg dat de randen van het bakje ongeveer 3 mm hoger zijn als de bovenkant van de TL-onderbakken.
Vervolgens giet ik het bakje vol met siliconenrubber PS 81020
Om de juiste hoeveelheid te bepalen vul ik de bak met gewoon water, waarna je de hoeveelheid water kan opmeten.
De siliconen heeft een uithard tijd van minimaal 3 uur.

Nadat ik de siliconenmal uit het bakje heb gehaald is deze ook direct klaar voor gebruik om de bakken te gieten.
Ik gebruik daar de PU giethars PS 115. Deze is na ongeveer een uurtje uit de mal te drukken.

Voor het maken van de onderbak (transparant) wordt een ander materiaal gebruikt.
Om echt transparant glas te maken is het gebruik van epoxy giethars af te raden. Dit gaat na verloop van tijd verkleuren en wordt geel. Daarom heb ik heldere polyestergiethars PS 230 gebruikt.

Echter polyester giethars heeft als nadeel dat dit in een siliconen mal niet goed uithard.
Het blijft kleverig.
Daarom heb ik een mal gemaakt van PU gietrubber, PS 160.
Eerst heb ik weer van plexiglas 6 originele onderbakken gemaakt waarna deze in dezelfde procedure in een bakje worden geplakt. Alleen dit bakje wordt gevuld met PU gietrubber.

Bovenstaand zie je de PU gietrubber mal en de onderdelen van de TL-bakken
Omdat ik meer dan 75 bakken moest maken heb ik meerdere mallen gemaakt.

Op de Maersk Master zijn ook 18 natrium schijnwerpers aanwezig. Daarvan zijn 2 modellen gebruikt.

Ook het maken van deze schijnwerpers zijn globaal hetzelfde als het maken van de TL-bovenbakken.
Echter het verschil dat de schijnwerpers zijn gegoten met een tweedelige mal omdat de binnenzijde ook open moest zijn.
Dit is het beste te zien op de foto’s.

Voor het maken van het origineel heb ik gewoon printplaat en stripjes van fosfor-brons gebruikt.
De natrium schijnwerpers welke ik heb gemaakt bestond uit 4 onderdelen waarvan ik elk een eigen siliconen mal heb gemaakt.
De behuizing, 2 onderdelen aan buitenzijde en het frame waar het glas is past.
De gietstukken zijn gemaakt van PS 115 giethars.

De LED's welke ik heb gebuikt voor de TL en natrium verlichting zijn van het type SMD 0805. Deze LED is niet de kleinste en is 20x1.25x1.1 mm.
Nu heeft elke kleur LED zijn eigen doorlaatspanning. Bij een rode SMD 0805 LED is dit bijvoorbeeld ongeveer 2,2 volt maar voor een witte LED 3.1 volt
Hierdoor is de voorschakel weerstand verschillend.
Ik gebruik voor een TL-bak 3 LED's. Met een boordspanning van 12 volt. Omdat ik 12 volt gebruik kan ik ook bedrading gebruiken van 0.1 mm (twee aderig).
Deze 3 LED's staan bij mij in serie geschakeld.

Met de LED calculator van mijn leverancier LEDtuning is eenvoudig de waarde van de voorschakel weerstand te bereken.

Zoals op de calculator is te zien is een witte LED geselecteerd, 3.1 volt
LED's in serial 3 stuks, Supply (boordspanning) Voltage 12 volt, LED current, (doorlaatstroomverbruik), 20mA.
Dan berekent de calculator een voorschakel weerstand van 150 Ohm.

Echter ik heb ook nog getest om juist de lichtopbrengst naar beneden te krijgen omdat de witte leds te veel licht gaven. (zie foto onder, de linkse heb ik gebruikt). Ik gebruik nu zelf een 1 kOhm weerstand.
Echter een nadeel van de serieschakeling is dat als er een LED doorbrand dan zal deze niet zoals bij een gloeilamp de verbinding verbreken maar kort sluiten. Het gevolg is dat er dus geen 3 maar 2 LED's in serie staan, waardoor de waarde van de voorschakel weerstand niet meer klopt.
Ik had bijna al mijn 75 LED's klaar voordat ik hier achter kwam. Ik zal de volgende keer proberen de LED's parallel te zetten om dit probleem op te lossen. Ik heb tot nu toe nog maar een doorgebrande led gehad.

De LED natrium schijnwerpers

De LED's voor de natrium schijnwerpers is een ander verhaal.
Ik wilde dat deze schijnwerpers ook letterlijk een hoge lichtopbrengst had.
Nu heeft elke kleur led zijn eigen lichtopbrengst.
Bijvoorbeeld een witte SMD 0805 led heeft een lichtopbrengst van 300 mcd (milli candela)
De oranje heeft maar 130 mcd.
Na wat testen was de lichtopbrengst van de oranje SMD LED te weinig voor mijn schijnwerpers.
Ik heb daarna een oranje folie voor 3 witte LED's (300 mcd) geplakt waarmee ik wel voldoende lichtopbrengst had met de gewenste oranje natrium kleur.
Maar om de lichtopbrengst zo maximaal te verkrijgen heb ik in overleg met LEDtuning wat tests gedaan met andere voorschakel weerstandwaardes.
Ik heb zelfs een voorschakelweerstand van 100 Ohm gebruikt echter na ongeveer een uur brande de leds door.
Met 220 Ohm bleven ze wel branden ondanks de hoge temperatuur.
Ik moet hierbij vermelden dat de hulp door en het zelf gratis voor testen beschikbaar stellen van SMD LED's door LEDtuning zeer bijzonder was.
LEDtuning heeft een goede service tegen zeer gunstige prijzen.

Aansturing TL-natrium verlichting

Om de TL-verlichting realistisch te laten starten heb ik een beroep gedaan op een goede collega modelbouwer uit Duitsland, Peter Schopner (maker van de modellen van de Abeille Bourbon en X-Bow Sarah).
Peter heeft zelf een print ontwikkeld waarmee de TL-verlichting realistisch kan worden gestart in 9 verschillende groepen.
Andere functies van de print zijn:
Halogeen-natrium schijnwerpers langzaam laten uitgloeien bij uitschakelen +
Xenon lampen aan en uitschakelen +
2x 2 Ampére schakel aansluiting +
Knipperlicht aansluiting +
Looplicht aansluiting (5st).

Hierbij enkele linkjes naar mijn YouTube filmpjes: